Pathologische Demand Avoidance (PDA) is een vorm van autisme waarbij iemand een heel sterke drang heeft om verwachtingen te vermijden of ertegenin te gaan. Voor mensen met PDA kunnen bijna alle dagelijkse situaties aanvoelen als een verwachting. En dat zorgt voor angst en vermijdingsgedrag. Laten we kijken naar de verschillende soorten verwachtingen die moeilijk kunnen zijn.
Externe verwachtingen
Dit zijn verzoeken of verwachtingen die van anderen komen:
- Directe opdrachten: “Doe je schoenen aan” of “Ga hier zitten”
- Tijdsdruk: Deadlines of afspraken
- Overgangen: Van de ene activiteit naar de andere gaan
Interne verwachtingen
Deze komen van binnenuit en kunnen net zo moeilijk zijn:
- Lichamelijke behoeften: Honger, dorst, naar de wc moeten
- Persoonlijke wensen: Hobby’s willen doen of vrienden willen zien
- Eigen verwachtingen: Het gevoel dat je iets “zou moeten” doen
Onverwachte triggers
Zelfs leuke dingen kunnen een verwachting worden:
- Cadeaus krijgen: De verwachting om met een nieuw speelgoed te spelen kan te veel zijn
- Complimenten: Ze lijken te vragen dat je het ook de volgende keer weer zo doet
- Leuke activiteiten: Hobby’s of speciale gelegenheden kunnen zwaar voelen door de verwachtingen
Verborgen verwachtingen
Sommige verwachtingen zijn minder duidelijk, maar net zo moeilijk:
- Niet weten wat er gaat gebeuren: Dat kan angst geven
- Kiezen: De druk om een beslissing te nemen kan te veel zijn
- Te veel prikkels: De omgeving kan een verwachting voelen
- Anderen om je heen: Alleen al bij mensen zijn kan als een verwachting voelen
Verwachtingen binnen verwachtingen
Veel dingen hebben meerdere kleine verwachtingen erin:
- Naar de bioscoop: Op tijd zijn, stilzitten, zwijgen en goed omgaan met anderen
- Eten: Kiezen wat je eet, bestek gebruiken, sociaal zijn
Impact op dagelijks leven
Voor mensen met PDA kunnen deze voortdurende verwachtingen het leven heel moeilijk maken:
- Basiszorg: Tandenpoetsen, aankleden of eten kan te veel zijn
- Werk of school: Zitten vol verwachtingen
- Sociaal contact: Reageren op berichten of meepraten kan stress geven
Het is heel belangrijk om dit te begrijpen als je iemand met PDA wilt helpen. Als je ziet dat zelfs simpele of leuke dingen als een verwachting kunnen voelen, kun je beter helpen. Zo kan iemand met PDA met minder angst en weerstand door het leven gaan.
